|
|
Her yaşın kendine özgü sorunları olduğu gibi yaşlılığında beraberinde getirdiği sorunlar vardır. Tıp ve özellikle kardiyoloji gibi dallar ilerledikçe kalp krizi nedenli ölümler azalmakta buna bağlı olarak daha uzun yaşayan bireylerde daha farklı hastalıklar tespit edilmektedir. Hiçbir hastalık belli bir yaşın doğal sonucu olarak görülerek yaşlılar ilgisiz bırakılmamalıdır. Elbette yaşlanma ile beraber bazı hastalıklar ortaya çıkacaktır. Ancak tam tedavisi olmasa bile en azından onların dertlerinden haberdar olmak, bu sorunları çözmeye yardımcı yöntemleri bilmek ve onlara moral vermek gerekir. Demans (Alzheimer Hastalığı)Zihinsel aktivitenin yani mantığın ve hafızanın giderek bozulduğu bir hastalıktır. Alzheimer kronik bir hastalıktır. Yani insanlar bir günde demans olmazlar. Uzun bir süreçte yavaş yavaş zihinsel bir gerileme ortaya çıkar. Demansta genel sağlıkta bozulma olmaz. Yani demans nedeniyle kalp veya akciğer sorunu ortaya çıkmaz. Demans sadece zihni etkileyen bir süreçtir. Demansın erken belirtileri şöyledir: Bu belirtiler ile doktora başvurulduğunda öncelikle demansa neden olabilecek düzeltilebilir bir sorun olup olmadığı araştırılır. (Örn. tiroid hormonları, B12 vitamin eksikliği, depresyon vs) Vakaların %15'inde böyle bir neden tespit edilebilir ve uygun tedavi ile düzeltilmeye çalışılır. Ancak hastaların %85'inde düzeltilebilir bir neden bulunmaz. Zaman içinde beslenme ve uyku sorunları ortaya çıkar. Daha ileri durumlarda özel bakım gerekebilir. Yaşlının çevre ile irtibatı tamamen kopabilir. Demans tedavisi nöroloji ve psikiyatri dallarını ilgilendiren özel bir tedavidir. Tedavinin en önemli kısmı hasta ve hasta yakınlarının eğitimidir. Demans tedavisinde denenen pek çok ilaç vardır. Hepsinin kendine özgü etki mekanizması ve yan etkileri vardır. En uygun tedayi doktorunuz seçecektir. İdrar kaçırmaÖzellikle kadınlarda sık görülen bir sorundur. 75 yaş üzeri kadınların %27'sinde idrar kaçırma görülür. İki temel mekanizma ile idrar kaçması olur: 1-İdrarın biriktirilmesi bozulabilir. 2-idrarın boşaltılması bozulabilir. Atılamayan idrar bir noktaya kadar birikir sonrasında istemsiz olarak kaçar. Buna "taşma inkontinansı" da denir. İdrar kaçırmaya neden olan pek çok sağlık sorunu vardır. Bazıları düzeltilebilir. (Örn Benign Prostat Hipertrofisi, idrar yolu enfeksiyonu, aşırı kafein tüketimi.) Dolayısıyla idrar kaçırma sorunu olan yaşlılar öncellikle doktor kontrolünden geçirilmelidir. Alınabilecek diğer tedbirler şöyledir:
Osteoartroz"Kireçlenme" diye de tabir edilen osteoartoz zaman içinde yük binen ve aşırı zorlanan eklemlerin harabiyetidir. Yaşlılarda özellikle kalça, diz ve küçük el eklemlerinin osteoartozlarına sık rastlanır. Aşırı kilolu olmak ve eklemin aşırı kullanılması tahribatı artıracağından hasta eğer şişman ise mutlaka kilo vermelidir. Etkilenen eklemlerde kısa süren sabah tutukluğu, şişlik ve ağrı olur. Osteoartroz sadece eklemleri ilgilendiren bir sorundur. Genel bir kilo kaybı veya halsizlik yapmaz. Eğer bu tip belirtiler varsa başka bir neden aranmalıdır. Osteoartrozun en iyi tedavisi hayat tarzında yapılacak değişikliklerdir. Kilo vermek, eklemleri zorlamayacak egzersizleri yapmak, fizik tedavi ve fizyoterapi gibi seçenekler mevcuttur. En iyi egzersiz yüzme olarak kabul edilmektedir. Ancak bazen doktorların kararı ile cerrahi tedavi yapılması yani yıpranan eklem yerine protez takılması gerekebilir. HipotiroidizmTiroid bezinin az çalışması anlamına gelen hipotiroidizm yaşlılarda son derece sinsi seyreder. Çünkü hipotiroidizmin neden olduğu zihinsel yavaşlık çoğu zaman yaşlılığın doğal bir sonucu olduğu varsayılır ve bu nedenle hasta tedavisiz kalabilir. Oysa hangi yaşta olursa olsun uygun tedavi ile normal zihin ve beden aktivitesi yakalanabilir. Tiroid bezinin salgıladığı tiroid hormonu tüm bedenin ve beynin metabolizma hızını düzenlemektedir. Dolayısıyla bu hormon azaldığında şu belirtiler olur
Bu bulgularla doktora başvurulduğunda doktorunuz da tiroid ekskliğinden şüphelenirse tiroid hormon seviyelerini inceleyecektir. Tedavide tiroid hormonları kullanılır. Yaşlılarda görülebilecek diğer sağlık sorunları şunlardır. Sağlıklı ve mutlu günler dileğiyle. |